نظر علي الطالقاني
478
كاشف الأسرار ( فارسى )
همچنين اخلاق بد نسبت به مؤمن با آنكه در همين دنيا مكره وى بود . پس در كافر چون عسل است بر حنظل و شبنم و آبى است بر برگ و درخت خشك و چون شمسى است كه بر عالم ظلمانى عناصر و اشياء سياه تابد ، و در مؤمن به عكس ، پس بالاخره از مؤمن جدا شده به سجّين ملحق شود و از كافر جدا شده به عليّين ملحق شود ، چه عرضى دوام ندارد و لا بد زايل گردد ، و به جز اين نحو بهشت بهشت نخواهد بود و جهنّم جهنّم . پس ظاهر شد كلام حضرت كه فرمود شمس هركجا برود شعاعش با وى است . پنجم آنكه آنچه گفتيم ، منافات با عدل ندارد بلكه عين عدل است زيرا كه آنچه اعمال و اخلاق نيك كه از كافر صادر گردد جزاى او را در دنيا يا در برزخ يا در آخرت ، به تخفيف عذاب ، خدا به او خواهد داد ، لهذا طبقات جهنّم پست و بلند دارد . گمانم آن است كه بعضى از اخبار چنين دارد كه خداوند ثواب تمام اعمال نيك كافر را در دنيا به او مىرساند و تمام مىكند . پس ثابت شد كه اين تبديل واجب و لازم است و عين عدل است و لازمه دار آخرت و انحلال تركيب است كه عالم بسيطى است . و در اين مطلب به همين قدر اكتفا نموديم كه كافى است ، و الحمد للّه .